انجمن علمی گروه زمین شناسی

مفاهیم زمین شناسی از دیدگاه قرآن کریم (دکتر چرچی)

قران کتاب هدایت بشر در حوزه ایمان و عمل است. در قران اشارات مکرر با دریافتهای کلی از پدیدههای طبیعی به دست میآید که هدف تشویق مردم به تعلیم علوم و در نتیجه توجه به عظمت خالق جهان میباشد، بنابرین قرآن دایرهالمعارف علمی نیست. پیشرفت علم فهم بعضی از آیات قرانی را آسان میسازد، بر این اساس با مراجعه به کتب مرجع، بخصوص تفاسیر موجود و استخراج آیاتی که اشاره به مفاهیم زمین شناسی دارد روش تحقیقی اتخاذ شد که تا این مرحله از تحقیق در چهار موضوع دسته بندی شدند و عبارتند از 1 – پیدایش زمین و منظومه شمسی 2 – طبقات هفتگانه جو و زمین 3 – کوهها و تکتونیک صفحهای 4 – منابع آب.

پیدایش زمین و منظومه شمسی از دیدگاه قران در سوره هایی مانند : انبیاء 30، نازعات 27 – 30 ، اعراف 54 ، فصلت 9 – 12 ، و غیره آمده است. ظاهر آیات اشاره به آغاز خلقت است که طبق نظرات دانشمندان مجموعه این جهان به صورت توده واحد عظیمی از بخار سوزان بود که بر اثر انفجارات درونی، ایجاد شکاف و حرکت، تدریجاً تجزیه شد و کواکب و ستاره ها از جمله منظومه شمسی و کره زمین بوجود آمد. در آیات فوق دورانهای آفرینش زمین و آسمانها از آغاز خلقت تا حیات کنونی در شش یوم بیان شده است که مراد از یوم، یک شبانه روز در 24 ساعت نمی باشد، بلکه منظور دورانهائی است که هر دوران میتوانند میلیونها سال باشد.

طبقات هفتگانه جو و زمین از دیدگاه قران در سورههایی مانند نوح 15، فصلت 11-12، بقره 29، انبیاء 32، ق 6، حجر 18-16، طلاق 12 و غیره بیان شده است. در آیات فوق آسمان بالای سر ما به صورت هفت طبقه تو در تو تقسیم بندی شدهاند و نقش سپر حفاظتی را بازی میکنند. خطرات مختلفی، زمین و اصولاً حیات را تهدید میکنند و در این میان جو زمین، نقش مهم و حساسی را در حفاظت از حیات ایفا میکند. خطرات مذکور عبارتند از: اشعه الکترومغناطیس، اشعه کیهانی، ذرات و سنگهای آسمانی. آسمانهای هفتگانه عبارت اند از :

1 – لایه ازن 2 – لایه اکسیژن مولکولی 3 – لایه اکسید ازت 4 – لایه اکسیژن اتمی 5 – لایه هلیوسفر 6 – لایه پروتونسفر(هیدروژن اتمی) 7 – لایه مگنتوسفر. ساختمان درونی زمین بر اساس مطالعات لرزه نگاری خصوصیات سرعت امواج طولی و عرضی به هفت طبقه تقسیم میشود که از بیرون به داخل عبارتند از : 1- پوسته 2- گوشته فوقانی 3 – گوشته میانی (ناحیه تدریجی، ناهمگن ) 4- گوشته تحتانی 5 – هسته بیرونی (مایع) 6 – هسته میانی (لایه لایه ، تدریجی) و 7 – هسته درونی (جامد).کوهها و تکتونیک صفحهای از دیدگاه قران در سورههایی مانند نباء 7-6 ، نحل 15، غاشیه 19، نمل88، رعد 3 و غیره آمده است. آیات صریح هستند در اینکه کوهها میخهای زمین بوده و مانع لرزیدن و مضطرب شدن آن هستند. با توجه به نظریه ایزوستازی، عوارض سطحی زمین بر روی قسمتهای زیرین در حال تعادل میباشند و کوهها نسبت به قسمتهای دیگر دارای ریشه عمیق تری میباشند. در نظریه تکتونیک صفحهای ، لیتوسفر یکپارچه نیست بلکه از صفحات مجزایی تشکیل یافته که در مجاورت هم قرار دارند. صفحات نسبت به هم ثابت نبوده بلکه دائماً در حال حرکت هستند و بر این اساس کوههای عظیم در مجاورت حاشیه صفحات تشکیل میشوند. لازم به توضیح است که کانون لرزهها و آتشفشانها عمدتاً در مرز صفحات میباشد و به طور کلی مرتبط با تشکیل کوهها هستند. در واقع با تشکیل کوهها با ریشههایی چون میخ کوبیده در مرز صفحات، لرزشها و اضطرابهای شدید ناشی در همانجا عمل کرده و بسمت قسمتهای داخلی به دور از مرز صفحات، محل آرامش جهت زندگی و پرورش انسانی ایجاد میشود.

در ارتباط با منابع و مسائل آب از دیدگاه قران در سورههایی مانند رحمان 19 – 20 و 24 ، نمل 61 ، فرقان 53 و غیره مطالبی آمده است. در این آیات بخصوص از دو دریا بحث شده که در کنار هم قرار دارند ، یکی گوارا و شیرین و دیگری شور و تلخ که در میان آنها برزخی قرار داشته و باعث عدم تداخل آنها می شود. برزخ فوق از نظر علم آبهای زیر زمینی در واقع مرز آب که علت اصلی وجود آن اختلاف چگالی میباشد و در کنار ساحل در عمق زمین قابل اندازهگیری بوده و با هجوم هر یک از آبهای شور یا شیرین، مرز فوق جلو و عقب رانده میشود. در خاتمه باید گفت که خدا بر همه چیز عالم و توانا است و فکر بشر تا این لحظه قطرهای از دریای بیکران مفاهیم قران را درک کرده و در آینده ممکن است بعضی مفاهیم دیگر برداشت شود.

|+| نوشته شده توسط ابراهیم زاده در دوشنبه 14 اسفند1385 و ساعت 17:8 |

business article